Nie tylko Bałtów, ale także małopolskie miejscowości stawiają na nowy rodzaj turystyki – questy. Ta forma aktywnego wypoczynku zdobywa coraz więcej zwolenników, a nasz region doskonale się do takiego wypoczynku nadaje

Masowa turystyka wypoczynkowa powoli odchodzi do lamusa. Turyści, zwłaszcza ci wyjeżdżający z rodziną, są coraz bardziej zainteresowani aktywnym wypoczynkiem, często połączonym z rozrywką i edukacją. Odpowiedzią na ich potrzeby są coraz bardziej popularne questy, czyli…

Wierszem po szlaku

…nieoznakowane w terenie szlaki, którymi można wędrować, kierując się informacjami zawartymi w wierszowanych wskazówkach. Kolejne miejsca na trasie odnajduje się poprzez znalezienie odpowiedzi na zagadkę i wyszukanie w terenie odpowiadającego jej miejsca. Na końcu szlaku umieszczony jest skarb – skrzynka, a w niej kronika z wpisami zdobywców questu oraz pamiątkowa pieczątka, której odbicie potwierdza przebycie całej trasy.
W Polsce metoda ta rozwijana jest przez Fundację Partnerstwo dla Środowiska, która tworzy i inicjuje questy na wszystkich 6 zielonych szlakach – greenways w Polsce. Wiele questów znajduje się w Małopolsce.

Pod koniec 2010 roku ruszył najbardziej znany projekt „Bałtów – polską stolicą questingu”. W ciągu roku w świętkorzyskiej  miejscowości powstanie 20 questów (nieoznakowanych w terenie szlaków), które zostaną przygotowane przez mieszkańców Bałtowa – właścicieli gospodarstw agroturystycznych i młodzież zrzeszoną w Klubie ‘Bałtek’.

W ubiegłym roku o questingu dyskutowano w Nałęczowie. Warsztaty dotyczące tej nowej formy turystyki prowadzili trenerzy z krakowskiej Fundacji „Partnerstwo dla Środowiska”. Warsztaty adresowane były do tych osób, które chciały się owej metody nauczyć, aby tworzyć questy - wierszowane historie z zagadkami i łamigłówkami dla turystów w celu popularyzacji dziedzictwa przyrodniczego i kulturowego swoich „małych ojczyzn”.

Pierwsza quest trasa dla „Zielonego Pierścienia” powstała w nałęczowskim Parku Zdrojowym i nosi nazwę „Nałęczów-źródło przygody”. Narratorem i przewodnikiem po Parku jest Bolesław Prus, który zachęca turystę do rozwiązywania zagadek oraz odkrycia ciekawych miejsc i historii związanych z parkiem.

Questy rozwiązywać można - i poprzez nie poznawać niewielkie, ale urokliwe małopolskie miejscowości - w Lanckoronie, Szczurowej, Alwernii, Bydlinie, Jaroszowcu, Ryczówku, a nawet w Krakowie – na osiedlu Piaski Wielkie.

Małe jest piękne
Głównym celem tworzenia questów jest zwrócenie uwagi na wyjątkowe elementy i historie związane z lokalnym dziedzictwem przyrodniczym i kulturowym. W USA, gdzie powstała ta koncepcja odkrywania walorów przyrody i kultury, niektóre regiony wyspecjalizowały się w rozwijaniu sieci questów, tak powstały programy Valley Quest w Wermont, czy Oregon Coas Quests. Questing porównywany jest tam do poszukiwania skarbów, w naszym kraju kojarzony jest często z harcerskimi podchodami.

- Odkrywanie dziedzictwa miejsca poprzez przejście questu staje się coraz bardziej popularne – mówi Małgorzata Fedas, koordynator Bursztynowego Szlaku Greenways z Fundacji Partnerstwo dla Środowiska – To rozrywka nie tylko dla dzieci, które bawią się w poszukiwanie skarbu, ale także dla dorosłych, którzy z takiej zabawy mogą się wiele dowiedzieć na temat historii i geografii odwiedzanych miejscowości, często tylko z pozoru nieciekawych – dodaje.

Gotowe questy mogą być bowiem doskonałą i atrakcyjną formą zwiedzania miejsc i stanowić uzupełnienie oznakowanych szlaków i tras turystycznych – przede wszystkich tych nastawionych na prezentację dziedzictwa, jak zielone szlaki – greenways.
- Questy to także sposób na aktywizację mieszkańców, którzy często nawet nie zdają sobie sprawy z tego, jakie skarby kryje ich mała ojczyzna – dodaje Małgorzata Fedas z Fundacji – Dzięki questowi i turystom przyjeżdżającym do ich regionu i oni zaczynają odkrywać potencjał miejsca i działać na rzecz jego rozwoju.

Lepsze niż kurort
W odkrywaniu lokalnego dziedzictwa pomoże wydana niedawno przez Fundację Partnerstwo dla Środowiska publikacja „Poszukiwanie skarbów na Greenways”, która zawiera blisko 20 propozycji wędrówek po ciekawych miejscach na zielonych szlakach w całym kraju. Kolejne questy, w postaci ulotek do pobrania, można znaleźć na stronie internetowej www.greenways.pl/questing . Ulotki udostępniane są także bezpłatnie w instytucjach opiekujących się questami – urzędach miast, organizacjach turystycznych, lokalnych stowarzyszeniach, muzeach i izbach regionalnych, domach kultury, gospodarstwach agroturystycznych i szkołach.

- Questy to świetny pomysł na aktywny weekend, ale także dobry sposób na urozmaicenie nudnych wakacji – przekonuje Małgorzata Fedas z Fundacji – Miejscowość, którą zwiedzimy z ręcznie rysowanym planem i humorystycznymi wierszami w ręce na pewno bardziej zapadnie w pamięć, niż kolejny nadmorski kurort.

Aneta Zadroga

fot. Park w Bałtowie, wikicommons