Branża turystyczna zainteresowana rozwiązaniami prawnymi organizacji wypoczynku dzieci i młodzieży w wieku szkolnym zebrała się 6 maja 2011 roku w Warszawie na ogólnopolskiej konferencji zorganizowanej wspólnie przez Izbę Turystyki RP i Polską Izbę Turystyki Młodzieżowej pod tytułem „Czy turystyka oraz wypoczynek dzieci i młodzieży są bezpieczne w świetle obowiązującego prawa w Polsce?”.

Omawiane akty prawne:

• Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej w sprawie warunków, jakie muszą spełniać organizatorzy wypoczynku dla dzieci i młodzieży szkolnej, a także zasad jego organizowania i nadzorowania (wersja ujednolicona przez MEN)



• Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 8 listopada 2001 r. w sprawie warunków i sposobu organizowania przez publiczne przedszkola, szkoły i placówki krajoznawstwa i turystykiPoniżej przedstawiam najciekawsze, moim zdaniem, wypowiedzi zebranych osób zastrzegając jednocześnie, iż są to ich subiektywne opinie.

Konferencja zgodnie z treścią ogłoszenia miała na celu omówienie problematyki rozporządzeń Ministra Edukacji Narodowej dotyczącej organizacji wypoczynku dzieci i młodzieży przez placówki oświatowe, biura podróży i inne uprawnione podmioty oraz   sformułowanie postulatów celem naprawy istniejącego stanu prawnego.

Panel poprowadzony przez Panią Małgorzatę Mastalerz (ITRP) skupiony był na porównaniu pojęć wypoczynku dzieci i młodzieży, imprezy turystycznej, organizatora wypoczynku oraz organizatora turystyki w kontekście obowiązujących przepisów prawnych. Pani Wiceprezes podjęła kłopotliwy temat dopuszczenia organizacji wypoczynku dzieci i młodzieży w wieku szkolnym przez osoby fizyczne zgodnie z rozporządzeniem MEN, które pozostaje poza jakąkolwiek kontrolą Urzędów Marszałkowskich, koniecznością uzyskania zabezpieczenia finansowego i prowadzenia działalności gospodarczej. Pani Wiceprezes ITRP stwierdziła jednoznacznie, iż wypoczynek dzieci i młodzieży jest niczym innym jak zdefiniowaną w ustawie o usługach turystycznych imprezą turystyczną co prowadzi do wniosku, iż dyrektywa unijna 90/314 jak i polska ustawa nie dopuszczają aby osoba fizyczna występowała w roli organizatora turystyki co czyni rozporządzenie MEN sprzeczne z powyższymi aktami prawnymi. Ponadto wyżej wymienione rozporządzenie jest niezgodne z ustawą o ochronie konkurencji i konsumentów ponieważ narusza zasady uczciwej konkurencji i ochronę praw konsumenckich.

Z szeroką krytyką branży spotkała się elektroniczna baza wypoczynku prowadzona przez Ministra Edukacji Narodowej od wejścia w życie zmiany rozporządzenia. Zdaniem praktyków jest ona całkowicie niefunkcjonalna ze względu na to, iż nie zawiera danych organizatorów wypoczynku będących osobami fizycznymi, nie zawiera danych dotyczących wpisu w rejestrze organizatorów turystyki, nie informuje o miejscu wypoczynku i technicznie nie pozwala wprowadzić więcej niż jednego turnusu. Przedstawiciele biur podróży nie wykazali zrozumienia dla celowości wypełniania zgłoszenia elektronicznego skoro i tak konieczne jest przesłanie dokumentów w formie papierowej do kuratorium oświaty.

Pani Teresa Wilk z Biura Turystyki Jaworzyna przy wyraźnym poparciu zebranych stwierdziła, iż Ministerstwo nie skonsultowało tak naprawdę likwidacji kart kwalifikacyjnych obiektów z branżą wyznaczając rażąco krótki termin na zajęcie stanowiska przez biura podróży, a otrzymane opinie zostały całkowicie zignorowane. Jej zdaniem ta zmiana w rozporządzeniu ułatwiła organizację wypoczynku dla dzieci i młodzieży przez tzw. „szarą strefę” w obiektach całkowicie do tego nieprzystosowanych. Pani Małgorzata Karwat (Prezes Izby Turystyki Ziemi Łódzkiej) zaproponowała przywrócenie kart kwalifikacyjnych obiektów jako postulat do Ministerstwa.

Pan Jarosław Jankowski z Departamentu Młodzieży i Organizacji Pozarządowych w Ministerstwie Edukacji Narodowej stwierdził, iż oświata i turystyka idą w parze i powinniśmy dążyć do spójności w działalności organów i przepisów prawa obu sektorów. Ważne oświadczenie padło w sprawie krytykowanych przez przedstawicieli branży zmian w zakresie kart kwalifikacyjnych obiektów oraz elektronicznej bazy organizatorów wypoczynku. W odniesieniu do pierwszego tematu Pan Dyrektor stwierdził, iż dokument ten wywoływał jedynie złudne poczucie bezpieczeństwa wśród organizatorów, a faktycznie informacje o planowanej organizacji wypoczynki i tak trafiają do odpowiednich służb (sanepid, kuratorium oświaty). Ponadto problemem okazały się zgłoszone przez Rządowe Centrum Legislacji zastrzeżenia co do możliwości wprowadzania przez MEN obowiązków organizatora uzyskania zgody od służb podległych pod Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji. W sprawie funkcjonowania elektronicznej bazy wypoczynku Pan Jarosław Janowski zastrzegł, iż będzie ona monitorowana i usprawniana niemniej jednak brak danych osób fizycznych organizujących wyjazdy dzieci i młodzieży został jednoznacznie zalecony przez Głównego Inspektora Ochrony Danych Osobowych. W kwestii uniemożliwienia organizacji wypoczynku osobom fizycznym karanym za przestępstwa dotyczące dzieci, słuchacze zostali zapewnieni, iż Minister dostrzega ten problem jednak jest to materia szczebla ustawowego i została już zgłoszona.

Podczas całej konferencji pojawiło się wiele deklaracji, iż wątpliwości odnośnie podmiotów uprawnionych do organizacji wypoczynku dzieci i młodzieży kierowane są jedynie względem osób fizycznych, nie kwestionując takiego prawa wobec placówek dydaktyczno-wychowawczych, klubów sportowych, stowarzyszeń, fundacji itp.

Bardzo interesujący głos w dyskusji dotyczącej podmiotów uprawnionych do organizowania wypoczynku dzieci i młodzieży w wieku szkolnym wniósł Pan Ryszard Kaliński z Urzędu Marszałkowskiego w Łodzi. Stwierdził on, iż nie widzi problemu w przypadku osób fizycznych i to niezależnie czy to będzie działalność dochodowa czy non-profit ale pod warunkiem rejestracji takiej działalność i spełnienia wszystkich warunków bezpieczeństwa.

To ostatnie stanowisko wydaje się być rozwiązaniem bardzo rozsądnym jednak wymagałoby zmian nie tylko w rozporządzeniu MEN ale także ustawy o usługach turystycznych, która musiałaby objąć szerszy krąg podmiotów (w tym osoby fizyczne).  Warto zaznaczyć, iż zgodnie z deklaracją organizatorów była to pierwsza ale nie ostatnia konferencja z cyklu spotkań, które mają doprowadzić do wypracowania wspólnego stanowiska branży w zakresie regulacji prawnych dotyczących organizacji wypoczynku dzieci i młodzieży w wieku szkolnym.

Autorem tekstu: Krzysztof Wilk z Biura Doradztwa Prawnego, twórca bloga Prawo i Turystyka